1- Ekonomik değeri olan bitkiler
2- Ekonomik değeri olmayan bitkiler (Yabani olarak yetişen bazı bitki türleridir. Dağlarda ve kırlarda yetişen otsu bitkilerin bir kısmı bu grubun temsilcisidir.).
3- Zararlı bitkiler (Bu grubun içerisinde zehirli bitkiler (zehirli mantarlar v.s.) ve tarım ürünlerine zararı dokunan parazit karakterde bitkiler (ökseotu, canavarotu v.s.) yer alır.).
Yararlı ve yararsız bitkilerin sınırı kesin belli değildir. Bilimsel araştırmaların yeni buluşları sayesinde daha önce yararı bilinmeyen bazı bitkilerin yeni faydalı özellikleri keşfedilebilmektedir.
Yararlı (ekonomik değeri olan) bitkilerle kültür bitkileri arasındaki ilişkiye bakıldığında ise kültür bitkilerinin insan eliyle yetiştirilmiş bitkiler olduğu ve hepsinin ekonomik değer taşıdığı görülür. Buna karşı yararlı bitkilerin hepsi kültür bitkisi değildir. Yabani olan birçok bitki türleri vardır ki, çeşitli şekillerde bunlardan yararlanılmaktadır. Örnek: Dağlarda ve kırlarda yetişen yabani meyve ağaçları veya şifalı otlar v.s. Bugün tarımı yapılan kültür bitkilerinin çoğu, tarihi süreçte insanlar tarafından yabani türlerden geliştirilmiştir. Kültüre alınmış bitkilerde, suni seleksiyon yolu ile yabani türlerden ayırt edici bazı özellikler gelişmiş durumdadır. Yabani türlere karşı, kültür bitkilerinde olumlu yönde meydana gelen bu gelişmeler şunlardır:
1- Meyve büyüklüğünde gelişme: (Örnek: Yabani türlerine göre Domates, Çilek, Elma v.s. kültüre alınan meyvelerde gelişme zaman zaman 10-15 mislini bulabiliyor.)
2- Acı veya zehirli madde bakımından fark: (Örnek: Lupinus cinsinde primer olarak acı madde bulunduğu halde kültüre alınanlarında seleksiyon ile acı olmayan çeşitler elde edilebilmiştir.)
3- Çimlenme periyodu bakımından fark: Yabani türlere göre kültüre alınan bitkilerde çimlenme periyodu arasındaki farkın azalmış olması tarımda verimi olumlu yönde etkilemektedir.
4- Gelişme devresi bakımından fark: Gelişme devresi seleksiyon sayesinde yabani türlere oranla kültür bitkilerinde hayli azalmıştır (Örnek: Turfanda sebze ve meyve yetiştiriciliği).
5- Sert dokular bakımından fark: Kültüre alınmış bitki türlerinde, genellikle sert dokularda azalma veya kaybolma görülür (Örnek: Kültür ayvası ve havucunda yabani çeşitlerine oranla sert dokular geniş ölçüde azalmıştır.).
6- Çiçek yapısı bakımından gelişme: Yabani türlerde çiçekler çoğu zaman küçük ve basit yapıda olduğu halde, kültüre alınmış bitkilerde renk, şekil ve büyüklük bakımından olumlu yönde gelişme olduğu görülür (Örnek: Rosa canina kültüre alındığında iri ve katmerli çiçeklere sahiptir. Bu gülün yabanilerinde çiçekler küçük ve katmersizdir.)
Subscribe to:
Post Comments (Atom)

Bence çok yaratıcı bir çalışma olmuş canım. Baya bilgilendirici ve bir o kadar da eğlenceli...
ReplyDeleteDönem ödevim vardı çok yardımcı oldun. Teşekkürler...
ReplyDelete100 aldım Dönem ödevimden biraz önce öğrendim... Çok teşekkürler Tiara
ReplyDelete